Over mij

Mijn naam is Ben Kruisselbrink (Sr). Ik ben getrouwd met Jenny Jaspers. Wij wonen in IJmuiden. (Echter, mijn vrouw overleed op 5 maart j.l.)

Ik ben 80+1 jaar geleden geboren in Hilversum. Op de 8e dag na mijn geboorte ben ik gedoopt in de Gereformeerde kerk. In traditie naar Joods gebruik alwaar de jongetjes op de 8e dag worden besneden.

Kort voor de tweede wereld oorlog zijn we verhuist naar de stad Utrecht. Mijn vaders beroep was melkslijter en moest daarmee en met de winkel alwaar mijn moeder die bediende zijn gezin onderhouden. Om in het verzet te gaan daar was hij tegen. Zijn gezin ging voor, hij vond het onverantwoord. Wij waren toen met vier kinderen thuis.

Net voor de Hongerwinter, 1944-1945, verhuisden wij weer, voor mijn ouders althans, terug naar Winterswijk.

De lagere school heb ik wat versplintert doorlopen door de oorlog en de veranderde schoolseizoenen. Hierna ging ik naar de ambachtsschool en volgde een extra cursus om een lerarenopleiding te kunnen volgen. Deze lerarenopleiding kon nog uitsluitend in de avonduren, eerst een jaar in Deventer en later nog vele jaren in Amsterdam. Dit alles na mijn dienstplichttijd dat eindigde in het jaar 1956. In 1957 verhuisde ik naar IJmuiden.

Alle jaren tot mijn 53e, dat was in 1988, waren we lid van de Gereformeerde kerk. Alle jaren betekend in dit geval eerst als vrijgezel en na ons huwelijk in 1962 met het daarna gevormde gezin met 5 kinderen.

Tijdens mijn leraarschap machinebankwerken op de technische school werd ik (omstreeks 1969) door enkele jongeren van de kerk gevraagd om jeugdouderling te worden. Een dergelijke functie binnen de kerk bestond nog niet zo lang. Een toenmalig maatschappelijk werkster in de kerk had een enquête gehouden onder de jongeren binnen de kerk met de vraag op welke manier zij elkaar in hun vrije tijd zouden willen ontmoeten nadat al was gebleken dat de jongelui niet allemaal zoveel zin meer hadden in die bijbelverenigingen.

Zij gingen die avonden al enigszins op hun eigen manier invullen wat ze veel leuker vonden. En niet te vergeten zagen zij ook al uitgebreid om zich heen een soort jongerencultuur ontstaan waar ze zich nauwer bij betrokken voelden.

Zelf had ik het in mijn jeugd ook al niet zo voorzien op die bijbelclubs, want er waren altijd wel van die jongens die de baas speelden omdat ze vonden dat de opleiding die zij volgden, bijvoorbeeld H.B.S., nu eenmaal meer inhield dan een ambachtsschool en zodoende de bijbel, die bestudeerd moest worden, door na-ijver in het nauw kwam. Niet dat die studie mij zo boeide, maar toch. Niets voor mij zo’n houding. Maar niet ongebruikelijk binnen de gereformeerde gemeenschap. Dus de groeiende weerzin van de huidige jeugd kon ik wel begrijpen.

Uit die genoemde enquête kwam als grootste wens naar voren dat men liever bijeenkwam in een jongerensociëteit. Waar men zich vooral het liefst bezig wilden houden met muziek en toneel en film. Vrije in en uitloop zonder verplichtingen en niet als bijbelclub. En een drankje als versnapering. Na oprichting van deze jongerensoos kreeg het de naam ‘Asterix’.

Voor dat sociëteit ‘Asterix’ tot stand kwam werd dit vooraf natuurlijk besproken met de kerkenraad van de Gereformeerde Kerk. Wij hadden daarbij wel de wind mee van genoemde enquête. Maar eenmaal tot stand gekomen in een bijgebouw van de kerk en ingericht met hulp van enkele kerkmensen werd de soos geopend in 1970.

Maar een van de eerste dingen die de betrokken gereformeerde jongelui gezegd wilden hebben was dat ze geen gereformeerde sociëteit wilden zijn. Dus toegankelijk voor alle jongeren tussen 16 en 26 jaar. Als jeugdouderling had ik daar geen moeite mee.

Per slot is het toch een humanitair en christelijke aanbeveling in het Nieuwe Testament dat je jouw naaste liefhebt als jezelf. Hoe kun je dan andere jongelui uitsluiten van je sociëteit omdat ze niet gereformeerd zijn? Het was soms je eigen vriend of vriendin

Maar hier begon de kerkleiding en misschien ook wel enkele kerkmensen hun wenkbrauwen te fronsen. En hoewel ze ons wel een kleine twintigtal jaren hebben laten begaan was er toch op het laatst het signaal om er mee te stoppen. Dit had ook te maken met de terugloop van kerkleden. Maar één opvallende opmerking van een plaatselijke dominee was toch wel dat hij vond dat de kerk niet ook een sociale instelling was. Dat was een antwoord op een vraag van mij nadat de sociëteit een aantal jaren bestond . Hij wilde de kerk er niet mee vergelijken denk ik.

Na sluiting van de jeugdsociëteit in 1989, te weinig belangstelling meer, de jongeren wisten het nu wel, was ik de kerk wel zat. Want naast die soos had ik nog veel ander kerkenwerk gedaan. Het kon al met al niet veel waardering opbrengen. Ze lieten je gewoon als het ware in de steek. Dat bracht ons gezin, mijn oudste dochter voorop, ertoe de kerk te verlaten. Dat gaf rust.

Maar dan kom je wel in een zeker vacuüm terecht. Dat gold voor mij in elk geval zo.

De combinatie school en sociëteit werd te veel zodat het schoolwerk neergelegd moest worden.

Daardoor kreeg ik daarna wel de tijd, na me te hebben afgevraagd hoe het christendom is begonnen, dat eens uit te zoeken. Het kon niet anders zijn dan dat dit bij de Joden begonnen moest zijn. Het Nieuwe Testament getuigd daarvan. Maar hoe het precies zat wist ik dus niet. Dus zocht ik veel lectuur over het Jodendom in de bibliotheek. Ook ging ik een aantal maanden op cursus bij B. Folkertma Stichting voor Talmudica in Hilversum. Deze stichting heet nu PaRDeS en is gevestigd in Amsterdam.

In diezelfde bibliotheek vond ik ook lectuur van de heer P. Krijbolder en nog later van B. Spinoza (Ethica) en boeken over Spinoza van Gereformeerd predikant Ds. Jan Knol. Of andersom, dat weet ik niet meer.

Spinoza is een verbannen Jood die leefde in de 17e eeuw en de heer Krijbolder is een uitgetreden Rooms-Katholiek Theoloog in de 20e eeuw. Overleden in 2004. Ds. Jan Knol overleed in 2016.

Recentere boeken die ik over dit onderwerp heb gelezen zijn ‘De ongemakkelijke waarheid van het christendom’ van Gereformeerd predikant Ds van de Kaaij en ‘Joodser dan dit krijgt u het niet’ van de Rabbijn Tamarah Benima.

Echter 2 boeken van Pierre Krijbolder heb ik gescand en als Pdf-bestand geplaatst.